Tác giả: Jon Bloom.
Hơn năm trăm năm trước, Martin Luther đã đứng vững phát động Phong trào Cải Chánh, nhưng ông không hề đứng một mình. Phong trào Cải Chánh là một phong trào của rất nhiều anh hùng, nổi tiếng và thầm lặng, đã hình thành nên lịch sử. Hãy tìm hiểu toàn bộ anh hùng Cải Chánh của chúng ta qua loạt tài liệu Hãy Đứng Vững.
Hơn ba trăm năm trước khi Martin Luther chào đời, một nhà cải chánh bất ngờ xuất hiện tại thành phố Lyon ở miền đông nam nước Pháp. Sự phản kháng của ông đối với giáo lý và lễ nghi của hội thánh Công giáo La-mã đã trở thành cơn chấn động mạnh mẽ báo hiệu một sự thức tỉnh thuộc linh sắp xảy ra được gọi là Phong Trào Cải Chánh. Phong trào mà ông đã khơi dậy còn tồn tại đến khi phong trào Cải Chánh vĩ đại bùng nổ. Peter Waldo là người đã ghi tên mình vào lịch sử.
Có rất nhiều chi tiết về Waldo mà không được thuật lại, bao gồm cả tên của ông. Chúng ta không biết liệu Peter có phải là tên thật của ông chăng vì không có tài liệu nào ghi chép lại mãi cho đến 150 năm sau khi ông đã qua đời. Họ của ông gần như viết là Valdès hay Vaudès — Valdo (Waldo) là tiếng Ý.
Chúng ta cũng không biết Peter sinh vào năm nào hay ông đã qua đời chính xác là lúc nào — các nhà sử gia không đồng ý khi cho rằng ông qua đời vào giữa những năm 1205 và 1207 hay giữa những năm 1215 và 1218.
Nhưng chúng ta biết một vài điều rất nổi bật về ông.
Một vị quan giàu có đã ăn năn
Vào năm 1170, Waldo là một lái buôn có tiếng rất giàu có ở thành phố Lyon. Ông có một vợ, hai con gái, cùng rất nhiều tài sản. Nhưng một sự việc đã xảy ra — có người nói ông đã chứng kiến cái chết đột ngột của một người bạn, nhiều người khác nói ông nghe thấy một bài thánh ca từ một gã lang thang — và Waldo cảm thấy lo sợ cho linh hồn của mình và muốn biết làm thế nào để được cứu rỗi.
Điều đầu tiên ông quyết định làm là phải đọc Kinh Thánh. Nhưng Kinh Thánh chỉ có trong tiếng La-tinh, mà ông lại không biết nhiều về tiếng La-tinh, nên ông đã thuê hai nhà học giả để dịch Kinh Thánh sang tiếng bản xứ để có thể nghiên cứu.
Kế đó, ông tìm kiếm lời khuyên từ một tu sĩ, là người đã chỉ ông biết vị quan trẻ tuổi giàu có trong các sách Phúc Âm rồi trích dẫn lời Chúa Giê-xu phán rằng: “Còn thiếu cho người một điều; hãy bán hết gia tài mình, phân phát cho kẻ nghèo, thì người sẽ có của cải ở trên trời; bây giờ hãy đến mà theo ta” (Lu-ca 18:22). Từng lời của Chúa Giê-xu đụng chạm tấm lòng của Waldo. Giống như vị quan trẻ tuổi giàu có, Waldo thình lình nhận ra mình đã phục vụ Ma-môn, chứ không phải Đức Chúa Trời. Nhưng Waldo đã ăn năn, không giống như người trai trẻ giàu có đã bỏ đi, ông đã làm đúng như lời Chúa Giê-xu phán rằng: phân phát những gì mình có cho người nghèo (sau khi chu cấp đầy đủ cho vợ và con gái của mình). Từ lúc đó trở đi, ông quyết định sống nương cậy hoàn toàn vào sự chu cấp của Đức Chúa Trời.
Một phong trào ra đời
Ngay lập tức, Waldo bắt đầu rao giảng Lời Chúa trên đường phố ở Lyon, đặc biệt là cho người nghèo. Rất nhiều người tin đạo, đến năm 1175 đã có một nhóm nam và nữ trở thành môn đồ của Waldo. Họ cũng phân phát những gì mình có và làm công tác giảng dạy (phụ nữ cũng như đàn ông). Người ta bắt đầu gọi họ là “Người nghèo ở Lyon”. Sau này, khi số lượng thành viên trong nhóm gia tăng thành một phong trào và lan tràn khắp nước Pháp cùng nhiều nơi khác ở Châu Âu, người ta gọi họ là “Những môn đồ của Waldo”.
Waldo càng học Lời Chúa, ông càng đối diện với rất nhiều giáo lý, nghi lễ và nhiều hệ thống cai trị của Hội thánh Công giáo — không phải chỉ về sự giàu có. Ông dạn dĩ nói nghịch lại những điều đó. Nhưng kể từ khi Hội thánh ra lệnh nghiêm cấm thường dân giảng dạy, các lãnh đạo hội thánh liền có sự đối lập với Waldo và những người nghèo của ông.
Dấu hiệu phản đối
Tổng giám mục của thành phố Lyon bị làm phiền bởi phong trào tự tôn vô học nên đã tiến hành đáp áp nó. Nhưng vào năm 1179, Waldo kêu nài trực tiếp tới vị giáo hoàng Alexander đệ III và nhận được sự phê chuẩn. Tuy nhiên, chỉ 5 năm sau một vị giáo hoàng mới, là Lucius đệ III, đã về phe với tổng giám mục rồi dứt phép thông công đối với Waldo và những người theo ông.
Vào những năm đầu, phong trào những môn đồ của Waldo là một phong trào cải chánh. Waldo không hề có ý định rời bỏ hội thánh, ông còn giữ rất nhiều giáo lý truyền thống của Công giáo. Nhưng sau khi bị dứt phép thông công, rồi sau đó là cái chết của Waldo, những người Tin lành tiếp tục gia tăng và được củng cố thêm vào phong trào những môn đồ của Waldo.
- Họ từ chối mọi lời tuyên bố về thẩm quyền nào khác nếu không phải là Kinh Thánh.
- Họ từ chối mọi thứ trung gian nào khác giữa Đức Chúa Trời và loài người nếu đó không phải là Đức Chúa Giê-xu Christ (mặc dù bà Ma-ri đã được tôn kính từ rất lâu rồi).
- Họ từ chối giáo lý nói rằng chỉ có một tu sĩ mới có thể lắng nghe lời xưng tội, mà tranh luận rằng mọi người tin Chúa đều có thể làm điều đó.
- Họ từ chối nghi thức rửa tội và cũng từ chối những hình thức xá tội và những lời cầu nguyện cho người chết.
- Họ tin rằng chỉ có những thánh lễ được công nhận ở trong Kinh Thánh là phép báp-tem và lễ tiệc thánh.
- Họ từ chối việc nhấn mạnh của Hội thánh về sự kiêng ăn và những ngày hội cùng mọi điều ngăn cấm về thức ăn.
- Họ từ chối hệ thống giai cấp tu sĩ và tu viện.
- Họ từ chối việc tôn kính những thành tích, hành hương và sử dụng nước thánh.
- Họ từ chối thẩm quyền của đức giáo hoàng đối với các bậc cầm quyền.
- Họ còn từ chối việc tự xưng là sứ đồ của đức giáo hoàng.
Phong trào Tiền Cải Chánh gia nhập phong trào Cải Chánh
Mặc dù sự dứt phép thông công và cái chết của Waldo đã xảy ra, phong trào những môn đồ của Waldo vẫn tiếp tục tăng trưởng một thời gian sau đó. Phong trào này lan đến miền bắc nước Ý và rất nhiều khu vực ở Tây Ban Nha, Áo, Đức, Hun-ga-ry và Ba-lan.
Nhưng sự bách hại của hội thánh Công giáo La-mã vẫn tiếp tục xảy ra và gia tăng đến mức độ nghiêm trọng; mãi cho đến thế kỷ 15, những môn đồ của Waldo đã tập hợp lại thành nhiều cộng đồng nhỏ khó nắm bắt dọc thung lũng theo triền núi An-pơ của nước Pháp và Ý. Nhưng phong trào Cải Chánh Tin Lành bùng nổ vào thế kỷ 16, hầu hết những môn đồ của Waldo đều trở thành người Tin lành.
Peter Waldo vốn là người Tin lành, mặc dù ông không biết điều đó. Ông là một lái buôn đã trở thành một tiên tri chỉ tin cậy nơi Lời của Đức Chúa Trời bằng cả tấm lòng, mà ông đã thể hiện điều đó bằng cả cuộc đời mình. Khi biết về Đức Chúa Trời qua Lời của Ngài, Waldo đã khiến thế giới này phải đảo lộn.
Jon Bloom hiện là giáo sư và người đồng sáng lập Mục vụ Desiring God. Ông là tác giả của một vài tựa sách. Vợ chồng của ông có năm người con, họ đang sinh sống tại Twin Cities.
Nguồn: https://tienphong.org